Конституция және педагогикалық этика

Тақырыбы: Конституция және педагогикалық этика

Кіріспе

Қазақстан Республикасының Конституциясы — мемлекеттің негізгі заңы, ол адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын, билікті ұйымдастыру қағидаттарын және құқықтық мемлекеттің негіздерін айқындайды. Педагог үшін Конституцияны білу — жай формалдылық емес, кәсіби қажеттілік.

Педагогикалық қызмет тек құқықтық нормаларды ғана емес, сонымен қатар кәсіби этика нормаларын сақтаусыз мүмкін емес. Конституциялық құндылықтар педагогикалық этикамен тікелей байланысты, өйткені мұғалім азамат тұлғасын қалыптастырады.

1. Конституция – педагогтің кәсіби қызметінің негізі

Конституция мыналарды бекітеді:

• әркімнің білім алуға құқығын;

• азаматтардың заң алдында теңдігін;

• адамның құқықтары мен қадір-қасиетін қорғауды;

• ар-ождан және сенім бостандығын.

Педагог үшін бұл мынаны білдіреді:

• балаларға қатысты кемсітушілікке жол бермеу;

• баланың жеке тұлғасын құрметтеу;

• әділдік пен заңдылық қағидаттарын сақтау;

• қауіпсіз білім беру ортасын қалыптастыру.

Осылайша, Конституция педагогикалық қызметтің құқықтық шеңберін айқындайды.

2. Педагогикалық этика: мәні мен маңызы

Педагогикалық этика — мұғалімнің кәсіби қызметіндегі мінез-құлқын реттейтін адамгершілік нормалар жүйесі.

Педагогикалық этиканың негізгі қағидаттары:

• гуманизм;

• баланың жеке тұлғасын құрметтеу;

• әділдік;

• кәсіби жауапкершілік;

• педагогикалық әдептілік.

Мұғалім мәдениеттің, заңға бағынудың және адамгершіліктің үлгісі болуы тиіс.

3. Конституция мен педагогикалық этиканың өзара байланысы

Конституциялық құндылықтар — педагогикалық этиканың іргетасы.

Егер Конституция адам құқықтарын қорғайтын болса, педагогикалық этика олардың білім беру үдерісінде жүзеге асуын қамтамасыз етеді.

Мысалы:

• баланың құрметке құқығы — мұғалімнің ізгі қарым-қатынасы арқылы жүзеге асады;

• теңдік қағидаты — білімді әділ бағалау арқылы көрінеді;

• сенім бостандығы құқығы — білім алушының пікірін құрметтеу арқылы іске асады.

Конституция мен кәсіби этика нормаларын сақтайтын педагог балалардың құқықтық мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.